Monthly Archives: Mart 2015

Soru Ayıtı

Üstte gök basmadıkça, altta yer çökmedikçe, törünü kimse bozmaz

Öz kendini bulmadan, gerçeği hiç bulmazsın, doğru safta durmadan, gerçek aydın olmazsın (1) Sormaktan korkuyorsan, doğru yola ermezsin, derinlere

Ağuz

Şuyum buyum dert etme 

Sen ne şusun, ne de busun,
sen Tengri'nin oğuzusun
Ana sütü erdem verir,
sen erdemin ağuzusun

Şuyum buyum dert etme

Sen ne şusun, ne de busun,
Esingen’in okurusun
Elin ilin bayrağın var,
sen bayrağın yulduzusun

Şuyum buyum dert etme

Sen ne şusun, ne de busun,
illenmenin orunusun
Soyun boyun ne olursa,
gök asarın oğulusun

Erdem = Fazilet
Ağuz = Doğurmak sonrası ilk süt
Esingen = Tengriyanların kutsal kitabı
Okur = Kari, okuyucu
El = Millet
İl = Devlet
Yulduz = Yıldız
İllenmek = İl/ devlet sahibi olmak
Orun = Mahal, makam

Tonyukuk Ayıtı

Üstte gök basmadıkça, altta yer çökmedikçe, törünü kimse bozmaz

Kart Bilgenin Toyınlarla tartışını duydun gu ﴾1﴿ Ya Kayana gösterdiği kanıtları gördün gü ﴾2﴿ Suyu otu izlemek, doğadaki doğaüstü dokunuşu

Yol Ayıtı

Üstte gök basmadıkça, altta yer çökmedikçe, törünü kimse bozmaz

Senin yolun bellidir, sağa sola kaydırma, onlar algı oğrısı yalnlarını aldırma (1) Kültürlü sağcı olmaz, ürlüden solcu olmaz, gerçek bir aydın için

Dokuz Direk

Evindeki başbulun özel bir orun olsun, 
İnce Törden törüne, çözülmez bir bağ olsun

Oğuş küçük bir ildir, elçin dilçin temeldir,
sağ toplum istiyorsan oğuşun sağlam olsun

Töreyle sen sen oldun, güçlendin eşsiz oldun,
dokuz ırmak aktıkça, yolun uğurla dolsun

Dil köhne bir torbadır, yebren için daldadır,
gerçek kimlik istersen, üst kimliğin dil olsun

El bağı çok derindir, çözülmesi çetindir,
karşılıksız aşk için, el aşkı örnek olsun

İl cesura özgüdür, uygarlıkta ölçüdür,
illenmenin yolunda önderin Sal Kut olsun

Berk yüreğe sarıldı, sevgiyle yazdırıldı,
aydınlanma yolunda, yerçin Esingen olsun

Tenirgen tapla buldu, aymazlıktan onuldu,
Esingen’nin okuru dileğin gerçek olsun

Ulu Tengri oz oktur, eşi benzri yoktur,
ilk yaruğun kaynağı göğünde yulduz olsun

Başbulun = Başköşe
Orun = mahel, makam
İnce Tör = Ebedi gücün odaklandığı nokta
Tör = Bir yerin önemli, üstün sayılan bölümü
Oğuş = Aile
Sağ = Sağlam
Töre = Bir toplumda uyulması gereken kuralların tümü, toplumsal kural
Köhne = Eski ve yıpranmış
Yebren = Tarih
Dalda = Aşırı sıcaklıktan veya yağmurdan korunmak için sığınılan bir çatının oluşturduğu serin ve güvenli gölge
El = Millet
İl = Devlet
Sal Kut = Rüzgar gibi eser, bereketi ve ilahi gücü yerden yere, tolumdan topluma taşar
Yerçi = Yol gösteren, mürşit
Esingen = Tengriyanların kutsal kitabı
Tenirgen = Ebedi asmana (güce) inanan bilgin
Tapla = Rıza, kabul
Oz ok = Nereden geldiği ve kimin olduğu bilinmeyen
Yaruk = Işık, aydınlık
Yulduz = Yıldız

Dokuz Irmak

Ruhunuda yin gibi, doyduran mutlu olur, 
birisi aç kalırsa, dengesi bozuk olur

Ağırsıyın dilinde, ağır olman elinde,
sözünde durmuyorsan, saygınlığın hiç olur

Sorumluluk insanı, gerçekte insan kılar,
sorumluluk bilmeyen, kalay değerli olur

Oğuş insanoğluçun, değerli bir buluştur,
dengeli ağır biri, sorumlu, evli olur

Yaşlanmanın yolunda, yaşlıya saygı göster,
savunmasız her kimse, duygusal hassas olur

Çevreye saygı duymak, bilgelikten beslenir,
umursamaz olmayın, sonucu kötü olur

Atalarla övünmek, soyluluğu yansıtmaz,
ağırlamak bilmesen, övünme sögmek olur

Yaşam yolu çetindir, yardımla kolaylaşır,
hayatı her anlayan, zengin gönüllü olur

komşun senin yüzündür, yüzüne çok iyi bak,
bıktırmasan yeterli, bıktırsan çirkin olur

Yin = Beden
Ağırsıy = Şeref
Ağırsıyın = Şerefin
Kalay = Nasıl
Oğuş = Aile
İnsanoğluçun = İnsanoğlu için
Buluş = İcat
Savunmasız = Savunma gücü olmayan
Bilgelik = Hikmet
Umursamaz =Önem vermez, değer vermez
Övünmek = İftihar etmek
Soyluluğu = Asaleti
Ağırlamak = Konuğu ağırlama, ikram
Sögmek = Sövmek, küfr etmek
Çetindir = Zordur

Vicdan Ayıtı

Üstte gök basmadıkça, altta yer çökmedikçe, törünü kimse bozmaz

Avcıda bir gün gelir, yan yana ürküp koşar, avcısını görünce, yüreğini özlem yakar ﴾1﴿ Aşıktan mantık sorma, Yesevi nerde durdu, O artık bir

Altun Ordu

Say, 
dört boydan bir bodun,
üç bodundan kolordu

BozOk, ÜçOk kollardan,
oluşsun Altun Ordu

Gün, Ay, Yulduz Bozoklar,
üstyapıya karışsın

Gök, Dağ, Dengiz Üçoklar,
altyapıda yarışsın

Bodun = Boyların birleşmesiyle oluşan topluluk
Kolordu = Ordunun ana birliklerinden her biri
Bozok = Bozoklar, Türk mitolojisinde “göksel boylar”ı ifade etmek için kullanılan bir kavramdır
Üçok = Üçoklar, Türk mitolojisinde “yersel boylar”ı ifade etmek için kullanılan bir kavramdır

Seçmek Ayıtı

Üstte gök basmadıkça, altta yer çökmedikçe, törünü kimse bozmaz

Güzel bir yaşam seçmek, kalıcı bir emsemdir ﴾1﴿ İyi bir ölüm seçmek, sonsuzca bir erdemdir ﴾2﴿ Çirkin yaşamdan kaçmak, güzeline erdirir ﴾3﴿ Kötü

Senol Ayıtı

Üstte gök basmadıkça, altta yer çökmedikçe, törünü kimse bozmaz

Sen ol sun ﴾1﴿ Ol sensin ﴾2﴿ Sen olmazsan ol olmaz, ol olmazsa olmazsın ﴾3﴿ Su ol sudur, aşnu sudur, bardakları ayrıdır ﴾4﴿ Bir balçıktan